[ Antwoord: | MUURKRANT - Echopol ]
Posted by Erika Verheyen on 4/11/2009, 9:10:42
Auteur: Bart Brinckman
BRUSSEL - Analyse
Tekort aan kandidaat-premiers Het eventuele vertrek van premier Herman Van Rompuy doet CD&V daveren. Wie anders dan Yves Leterme moet hem opvolgen als eerste minister?
Van onze redacteur
Marianne Thyssen hulde zich gisteren in stilzwijgen. Dat is begrijpelijk. Wat moet de CD&V-voorzitster momenteel vertellen? Het vertrek van Herman Van Rompuy naar de Europese Raad is nog lang niet zeker. Bovendien wordt zijn vervanging een delicate, haast onmogelijke klus.
Als Van Rompuy president van Europa wordt, moet Thyssen eerst de vraag beantwoorden of de nieuwe eerste minister uit de christendemocratische stal moet komen. Na het vertrek van Yves Leterme, eind vorig jaar, werd even geflirt met de gedachte om het ambt aan de Franstalige liberalen door te geven. In de Kamer zijn CD&V en MR, sinds het opblazen van het kartel, met 23 zetels exact even groot. Waarom dan niet MR-vicepremier Didier Reynders aan het werk zetten? CD&V kwam snel op die gedachte terug. Na het ontslag van Leterme, Jo Vandeurzen en Inge Vervotte pikten partijmilitanten zo'n aftocht niet.
Ook nu is er geen enkele reden om het premierschap af te geven. De vervanging van Van Rompuy is een strikt interne kwestie. Het premierschap geeft een partij niet zomaar uit handen. Als staatsdragende partij moet CD&V maar genoeg personeel in huis hebben om een nieuwe eerste minister aan te duiden. De figuur van Reynders ligt bovendien zeer slecht. Een mogelijk MR-premierschap vergt een volledige reshuffle van de regering. Dat heeft niets met goed bestuur te maken.
In 2011 zijn er opnieuw verkiezingen. Thyssen zou er goed aan doen de gedoodverfde lijsttrekker eventueel wat sneller te laten beginnen. Hoogstwaarschijnlijk gaat CD&V weer met Yves Leterme als kopman de strijd aan. Wie anders dan de minister van Buitenlandse Zaken moet Van Rompuy dan opvolgen?
Leterme nam even voor Kerstmis vorig jaar ontslag als eerste minister na aantijgingen dat zijn kabinet de rechtspraak rond de overname van Fortis had beïnvloed. Een onderzoekscommissie en bijkomend onderzoek van het Gentse hof van beroep pleitten de voormalige eerste minister vrij. Niets hindert Leterme dus om zijn oude functie weer op te nemen. Na Guy Verhofstadt, Leterme zelf en Herman Van Rompuy zou het om de derde wissel gaan in een enkele legislatuur.
Blijft de vraag of Leterme wel zin heeft om opnieuw te wisselen. Die kans is groot. De gewezen premier voelt zich nog steeds onheus behandeld en is nog altijd op zoek naar volledig eerherstel. Het probleem ligt echter bij de andere meerderheidspartijen. Die juichen de mogelijke terugkeer van de West-Vlaming niet toe. Een klein jaar geleden was de opluchting over de komst van Van Rompuy groot. Waarnemers geloven niet dat het ressentiment tegen Leterme al volledig is uitgevlakt.
De kans dat Leterme de laatste twee werven van Van Rompuy -een regeling voor BHV en een staatshervorming- tot een goed einde brengt, lijkt ook klein te zijn. De Franstaligen hebben bepaald slechte herinneringen aan de vorige communautaire rondes onder zijn leiding. Toch kan Thyssen echt niet om Leterme heen. Met 800.000voorkeurstemmen is zijn legitimatie bijzonder groot. Tenzij Leterme zelf duidelijk maakt dat hij geen zin heeft om de termijn vol te maken.
Als Leterme bedankt, kan Thyssen op zoek naar een andere opvolger. Naast Van Rompuy telt CD&V met Steven Vanackere (vicepremier), Pieter De Crem (Defensie) en Stefaan De Clerck nog drie federale ministers. In de media zegt Vanackere veel, maar vertelt hij weinig. Toch geniet hij een goede reputatie bij de Franstaligen. Hij mag dan eerder onbekend zijn, zijn autoriteit groeide het jongste jaar. Bovendien beheerst hij de communautaire dossiers. Of dat voldoende is om het tot eerste minister te schoppen, blijft de vraag. Als Brusselaar bekijkt de Vlaamse vleugel van de CD&V hem argwanend.
De Crem en De Clerck zijn een stuk beter bekend, maar zijn allebei met zware hervormingen belast. De twee ministers hebben beneden de taalgrens ook niet de beste reputatie. De Clerck koesterde ooit even de ambitie om uit te groeien tot eerste minister. De ambities van De Crem gaan eveneens tot het zenit. Toch heeft hij minder de neiging om mensen samen te brengen, een eigenschap die een eerste minister goed van pas komt.
Natuurlijk kan Thyssen ook elders op zoek gaan. Maar een transfer van minister-president Kris Peeters naar de federale regering is echt wel uitgesloten. Net zoals een kort tussendoortje van Jean-Luc Dehaene. Of gaat Thyssen zelf de honneurs waarnemen?
Al weten we niet eens of Van Rompuy het ambt van president van Europa wel zal aanvaarden. Het zou niet de eerste keer zijn dat hij zijn neus ophaalt voor een 'an offer you can't refuse'. (Om dan toch toe te happen.)
DS
Responses: