Posted by aktaran on 6/8/2009, 22:43:05

Dersim’de toplanmış bu insan seli sadece Dersim’li Değil çevre illerden Elazığ, Malatya, Bingöl, Diyarbakır, Van, Erzincan’dan binlerce insan sökün etmiş Dersim’e. Munzur ve Harçik vadisi tıklım tıklım insan dolu. 　 METİN AKTAŞ BU KEZ KAPİTALİSTLERİN İŞİ ZOR! 　 Sık meşe ormanlarıyla kaplı dağları, tepeleri aşarak azgın bir tay gibi kişneyerek akan Munzur ırmağıyla Harçik çayı Dersim’in ortasında birleşerek sakinleşir. Biribirlerine kavuşmuş iki sevdalı gibi birleşir bütünleşir; tek olur. Yeryüzünde henüz bozulmamış, insanoğlu tarafından kirletilmemiş az sayıdaki ırmaklardan biridir Munzur ırmağı. İçerisinde aktığı derin vadide, kıyıların da sivri boynuz gibi gökyüzüne tırmanan sık, vahşi meşe ormanlarıyla kaplı tepelerde yüzlerce tür yaban hayvanı yaşar, yüz binlerce tür bitki yeşerir. Bu haliyle bozulmamış bir tanrı bahçesidir Munzur Irmağının içerisinde aktığı vadi; bu vadi görenleri büyüler güzel bir kadın gibi kendisine sevdalı eder. Yüzlerce yıldır yaşadıkları zulme rağmen bu sert, asi, bakir toprakları terk etmeyen Dersim insanını bu topraklara bağlayan Munzur’a olan bu sevgisidir. Bu anlamıyla Dersim’de Munzur Irmağı sadece bir ırmak değil; o Dersim’de yaşayan insanların hayatının bir parçası olmuş yaşam tarzlarını, kültürlerini şekillendirmiş ulu ölümsüz bir hayat kaynağıdır. Dersimde yaşayan her insanın ruhunun derinliklerinde Munzur Irmağı vardır;o bir ırmaktan çok bir insanın,geyiğin,ayının,kurdun kuşun,otun,ağacın,kelebeğin velhasıl tüm canlılarda yaşayan canlı bir organizmadır. Devlet şimdi bu Irmağı öldürmek, susturmak, yok etmek istiyor. Tıpkı Fırat Nehrini, kızıl Irmağı, Tuz gölünü öldürdükleri gibi Munzur Irmağı’nı öldürecekler! Bu yüzden Dersim halkı öfkeli! “Munzur’a dokunma !” diye çığlık çığlığa bağırmakta yardım istemektedir dünya halklarında. Kapitalistler milyonlarca yıldır var olan binlerce gölü kuruttu, nehri, ırmağı yok etti. Munzur insanlığın elinde kalmış son değer, son yaşam kaynağı. Eğer bir şeyler yapılıp insanoğlunun hayat kaynaklarını acımasızca kurutan bu kapitalist çılgınlar durdurulmazsa Munzur’un üzerinde dokuz baraj yaparak onu öldüreceklerdir. Böylece bu topraklarda yaşayan binlerce on binlerce hayvanın yüz binler tür bitkinin yaşam kaynaklarını yok ederek bu topraklarda yaşayan bütün canlıları yok edeceklerdir. Tehlike gerçekten çok büyük! Dersim halkı bunun bilincinde olmalıdır ki 28 bin nüfuslu Dersim’de yüz bini aşkın insan toplanmış durumda. Herkesin ağzında aynı söz “Munuzur kurtarılmalı! Bu söz kutsal bir vahi gibi her insanın yüreğinde yer yapmış. Halkın bu gücünü dayanışmasını gördükçe yüreğim sevgiyle kabarıyor “Bu kez kapitalistlerin işi zor! Bu kez başaramayacaklar!” Diye düşünüyorum. Munzur kıyılarını doldurmuş yüz binlerce insana baktıkça sevinçten, mutluluktan oturup ağlamak geliyor içimden. Munzur’u kurtarmak için Dersim’de toplanmış bu insan seli sadece Dersim’li Değil çevre illerden Elazığ, Malatya, Bingöl, Diyarbakır, Van, Erzincan’dan binlerce insan sökün etmiş Dersim’e. Munzur ve Harçik vadisi tıklım tıklım insan dolu. Dinsel tahasupun yaşamı çekilmez kıldığı Dersim’in çevre illerinde yaşayan insanlar için Dersim kenti bir soluk alma, dinlenme, eğlenme merkezi olmuş durumda. Hem Munzur hem Harçik vadilerini doldurmuş insanlar kadınıyla, kızıyla, erkeğiyle yüzüyorlar, eğleniyorlar. Dersim bölgenin turizm merkezi olmuş durumda. Yaşadıkları kentlerde dinsel tahasuptan sıkılmış insanlar akın akın Dersim’e geliyor! Eğer Munzur Irmağı vadisine barajlar yapılmazsa Dersim bölgenin en önemli turizm merkezi olacaktır. 9.MUNZUR KÜLTÜR VE DOĞA FESTİVALİNDEN NOTLAR 　 9.Munzur kültür ve doğa festivali amaçladığı Munzur’u koruma yaşatma amacını kamuoyuna duyurma, insanları bu konuda duyarlı kılma konusunda oldukça başarılıydı. Festivalde düzenlenen bütün müzik, tiyatro, sanat, kültür, siyaset panellerinde, gösterilerde bu ana tema kendini his ettirdi. Bu anlamda festival başarılıydı; istediği mesajı verdi. Bu başarılı çalışmalarından dolayı Dersim kökenli bir insan olarak Festival tertip komitesini kutlarım. Bu düşüncemi bildirdikten sonra Dersimli bir insan ve Dersimli kökenli bir yazar olarak Dersim halkını önemli bulduğum bazı noktalarda düşüncelerimi iletmek istiyorum. Öncelikle Dersim festivalinde Dersim halkının ve politikacıların kendini ifade etmede ve sorunlarını dile getirmede Alevi Mezhebini bir argüman olarak kullanmasını hiç doğru bulmadığımı ifade edeyim. Özellikle festivalin ilk gününde siyasetçilerin, sahneye asılmış HZ. Ali’nin posteri altında konuşma yapmaları beni hem korkuttu hem kaygılandırdı. Yanlış anlamlara gelmesin diye şunu açıklamalıyım. Ben siyasetçilerin Aleviliğe inanmalarından söz etmiyorum, bir siyasetçi Alevi mezhebinin rütüellerine inanabilir. Altını çizerek söylüyorum Dersimde siyasetçiler dini siyasete alet ediyorlar. Kişisel olarak Bu durumu hep tehlikeli bulmuşumdur. Din bir kere siyasete bulaştı mı bu işin nerede sonuçlanacağını hiç kimse bilemez. Dersim’de kendilerine sosyalist diyen partilerden, hareketlerden tutunda kendilerine yurtsever diyen partiler ve hareketlere kadar hepsi sanki söz birliği etmiş gibi sorunlarını, amaçlarını ifade etmek için Aleviliği bir argüman olarak kullanmalarını hiç doğru bulmadım. Alevilik çağımızın sorunlarına çözüm üretecek bir toplumsal proje değil, bir mezheptir. Geleceği mezheplerin, inançların emir ettiği hayat tarzıyla kurmak mümkün değildir. Çünkü hiçbir inanç,hiçbir mezhep çağımızın devasa sorunlarına çözüm üretebilecek çapta değildir. Dersim’de siyasetçilerin çabalarıyla yaratılmak istenen insan tipiyle çağı anlamak Dersim halkını çağın sorunlarıyla yüzleştirip çözümler üretmek mümkün değildir. Dersim’de hurafelere inanmak neredeyse bir erdem haline getirildi. Dersim halkının o aydınlık ruhu hurafelerin karanlık mistik dünyalarıyla körletilmeye çalışılıyor. Bu durum yeni bir felaketin habercisi. Kendilerine sosyalist diyip” Ali Ali, Duzgun Duzgun” diye göğüslerini döven sosyalistleri Dersimde göründe şaşırıp kaldım. Altını çizerek ifade ediyorum Dersim halkının geleceği her meşe ağacının altına ziyaretgâh kurmak, her pirin mezarı üzerine türbe yaparak bu türbelerin başında ğlayıp dövünerek, saçlarını döverek olmaz. Buna inanmak isteyen inanabilir ama siyasetçilerin, devletin buna inanan insan tipi yaratmakta ki ısrarı Dersim halkı için iyi değil. Bir an önce bu gidişat durdurulmalı düşünen, sorgulayan çağı ve dünyadaki gelişmeleri anlayabilen bu gelişmelere uyum sağlayan bir insan tipi yaratılmalıdır. Gözüme çarpan his ettiğim ikinci önemli noktaysa dersimde siyasetçilerin biri birleriyle olan ilişkileri; Dersimde durum gerçekten kötü; tehlike çanları çalıyor diyebilirim. Hoşgörüsüzlük, farklı düşüncelere tahamülsüzlük toplumsal bir salgın halini almış. Kimse kimsenin düşüncelerine saygı göstermiyor. Bu dersim halkının yerel kültürüne yabancı bir ahlak yapısı. Dersim kentinde siyaset yapan siyasetçiler bir an önce kendilerine çeki düzen vermeli.kendisi gibi düşünmeyen,inanmayan siyasetçilerin haklarına saygılı,hoşgörülü olmayı öğrenmelidir. metinmankirek@mynet.com

 Cevap

Posted by YORUMCU on 7/8/2009, 1:36:32, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."

Dersim’de toplanmış bu insan seli sadece Dersim’li Değil çevre illerden Elazığ, Malatya, Bingöl, Diyarbakır, Van, Erzincan’dan binlerce insan sökün etmiş Dersim’e. Munzur ve Harçik vadisi tıklım tıklım insan dolu. 　 METİN AKTAŞ BU KEZ KAPİTALİSTLERİN İŞİ ZOR! (vay kapitalizm var, iyiki varsin sen. Farzetki sen yoksun, o zaman bu akilli bilimsel ne udugu belirsizler(devrimcimi, sosyalistmi, komunistmi vb vb.) sucu kime yukleyecekler. T magara cagindan buyan ezberledikleri bu kliselerle dusunuyorlar onlerini goruyorlar. 　 Sık meşe ormanlarıyla kaplı dağları, tepeleri aşarak azgın bir tay gibi kişneyerek akan Munzur ırmağıyla Harçik çayı Dersim’in ortasında birleşerek sakinleşir( atma recep atma. Tepeleri daglari Munzur ve Harcik asmaz. Ruzhgarmidir, kusmudur veya tayyaremidirki bu assin. Bu kadar yalani Rahmetli Babadogan daha uyduramadi. Su asmaz. Bu daglar ve tepeler arasindaki vadilerden suzulur cigeram). . Biribirlerine kavuşmuş iki sevdalı gibi birleşir bütünleşir; tek olur. Yeryüzünde henüz bozulmamış, insanoğlu tarafından kirletilmemiş az sayıdaki ırmaklardan biridir Munzur ırmağı. ( vay be. Yahu buda kalin bir parmaktan uydurulmus yalan. Gozum Harcik Pulumurdeki lagim sularini, sonra Kirkizikoprudeki askeriye ve sivillere ait lagim sularini sirtina yukler gelir. Biz Kutuderede bu suya girdikten sonra sirtimizi bu yuzden bir kasinti sarar. Te3miz cesme suyunda yikanmasak goz goz yaralar acilir vucutta. Senik berze ro. ) İçerisinde aktığı derin vadide, kıyıların da sivri boynuz gibi gökyüzüne tırmanan sık, vahşi meşe ormanlarıyla kaplı tepelerde yüzlerce tür yaban hayvanı yaşar, yüz binlerce tür bitki yeşerir. Bu haliyle bozulmamış bir tanrı bahçesidir Munzur Irmağının içerisinde aktığı vadi; bu vadi görenleri büyüler güzel bir kadın gibi kendisine sevdalı eder ( yahu sen her gordugun guzel kadina sevdalinirmisin yoldas. Ben bu manayai cikartiyorumda. benim niyetim bozuk yoldas, sen de bisey yok Haqvo ) . Yüzlerce yıldır yaşadıkları zulme rağmen bu sert, asi, bakir toprakları terk etmeyen Dersim insanını bu topraklara bağlayan Munzur’a olan bu sevgisidir. Bu anlamıyla Dersim’de Munzur Irmağı sadece bir ırmak değil; o Dersim’de yaşayan insanların hayatının bir parçası olmuş yaşam tarzlarını, kültürlerini şekillendirmiş ulu ölümsüz bir hayat kaynağıdır. Dersimde yaşayan her insanın ruhunun derinliklerinde Munzur Irmağı vardır;o bir ırmaktan çok bir insanın,geyiğin,ayının,kurdun kuşun,otun,ağacın,kelebeğin velhasıl tüm canlılarda yaşayan canlı bir organizmadır ( bu cumle dusuk olmus lo. Yoldas guzel tirkcemizi bozma, Yoksa Aziz Nesini cagioririm. seni gidi kultur emperyalisti seni lo ). Devlet şimdi bu Irmağı öldürmek, susturmak, yok etmek istiyor. ( yapma yahu. yahu Dersimde binlerce kisi yasiyor. Bunlarin afferdersiniz bokunu rafineride etmeden Munzura salan senin Devrimci Yurtsever DTP li belediye basdkanlarin degilmi lo !!!??) Tıpkı Fırat Nehrini, kızıl Irmağı, Tuz gölünü öldürdükleri gibi Munzur Irmağı’nı öldürecekler! Bu yüzden Dersim halkı öfkeli! “Munzur’a dokunma !” diye çığlık çığlığa bağırmakta yardım istemektedir dünya halklarında ( ero dunya halklari senin kopegindir, emrindedir. Sesini isittirler ve guzel hatirin icin birbirlerini ezdiler yardimimiza yetismek icin. Iyi ki sen varsin yoldas ! ) . Kapitalistler milyonlarca yıldır var olan binlerce gölü kuruttu, nehri, ırmağı yok etti. Munzur insanlığın elinde kalmış son değer, son yaşam kaynağı. Eğer bir şeyler yapılıp insanoğlunun hayat kaynaklarını acımasızca kurutan bu kapitalist çılgınlar durdurulmazsa Munzur’un üzerinde dokuz baraj yaparak onu öldüreceklerdir. Böylece bu topraklarda yaşayan binlerce on binlerce hayvanın yüz binler tür bitkinin yaşam kaynaklarını yok ederek bu topraklarda yaşayan bütün canlıları yok edeceklerdir. Tehlike gerçekten çok büyük! He ro tehlike gercekten cok buyuk. Bizim gibi enayiler senin gibi BAKILLAR ve kapitalistletler gibi Seytanlar olmazsa asil bizden cok senin isin cok zor. Kapitalizm iyiki sen varsin. Yoksa bu akillilar kime kabahati yukleyecekler. hemide bu kadar kolay. ) SIMDILIK BU KADAR TATILDEYIM BALANTINESIMDEN birf iki uc daha fazla vietnam cekmek icin mola veriyorum. Illegal hayata geciyorum. Kahrolsun gosternmelik parlamenter demokrasi ! aklima baska sey gelmiyo maynaklastim bra. YORUM KESINTISIZ DEVAM EDECEK PEK YTAKINDA BU SINEMEDA BRA> Dersim halkı bunun bilincinde olmalıdır ki 28 bin nüfuslu Dersim’de yüz bini aşkın insan toplanmış durumda. Herkesin ağzında aynı söz “Munuzur kurtarılmalı! Bu söz kutsal bir vahi gibi her insanın yüreğinde yer yapmış. Halkın bu gücünü dayanışmasını gördükçe yüreğim sevgiyle kabarıyor “Bu kez kapitalistlerin işi zor! Bu kez başaramayacaklar!” Diye düşünüyorum. Munzur kıyılarını doldurmuş yüz binlerce insana baktıkça sevinçten, mutluluktan oturup ağlamak geliyor içimden. Munzur’u kurtarmak için Dersim’de toplanmış bu insan seli sadece Dersim’li Değil çevre illerden Elazığ, Malatya, Bingöl, Diyarbakır, Van, Erzincan’dan binlerce insan sökün etmiş Dersim’e. Munzur ve Harçik vadisi tıklım tıklım insan dolu. Dinsel tahasupun yaşamı çekilmez kıldığı Dersim’in çevre illerinde yaşayan insanlar için Dersim kenti bir soluk alma, dinlenme, eğlenme merkezi olmuş durumda. Hem Munzur hem Harçik vadilerini doldurmuş insanlar kadınıyla, kızıyla, erkeğiyle yüzüyorlar, eğleniyorlar. Dersim bölgenin turizm merkezi olmuş durumda. Yaşadıkları kentlerde dinsel tahasuptan sıkılmış insanlar akın akın Dersim’e geliyor! Eğer Munzur Irmağı vadisine barajlar yapılmazsa Dersim bölgenin en önemli turizm merkezi olacaktır. 9.MUNZUR KÜLTÜR VE DOĞA FESTİVALİNDEN NOTLAR 　 9.Munzur kültür ve doğa festivali amaçladığı Munzur’u koruma yaşatma amacını kamuoyuna duyurma, insanları bu konuda duyarlı kılma konusunda oldukça başarılıydı. Festivalde düzenlenen bütün müzik, tiyatro, sanat, kültür, siyaset panellerinde, gösterilerde bu ana tema kendini his ettirdi. Bu anlamda festival başarılıydı; istediği mesajı verdi. Bu başarılı çalışmalarından dolayı Dersim kökenli bir insan olarak Festival tertip komitesini kutlarım. Bu düşüncemi bildirdikten sonra Dersimli bir insan ve Dersimli kökenli bir yazar olarak Dersim halkını önemli bulduğum bazı noktalarda düşüncelerimi iletmek istiyorum. Öncelikle Dersim festivalinde Dersim halkının ve politikacıların kendini ifade etmede ve sorunlarını dile getirmede Alevi Mezhebini bir argüman olarak kullanmasını hiç doğru bulmadığımı ifade edeyim. Özellikle festivalin ilk gününde siyasetçilerin, sahneye asılmış HZ. Ali’nin posteri altında konuşma yapmaları beni hem korkuttu hem kaygılandırdı. Yanlış anlamlara gelmesin diye şunu açıklamalıyım. Ben siyasetçilerin Aleviliğe inanmalarından söz etmiyorum, bir siyasetçi Alevi mezhebinin rütüellerine inanabilir. Altını çizerek söylüyorum Dersimde siyasetçiler dini siyasete alet ediyorlar. Kişisel olarak Bu durumu hep tehlikeli bulmuşumdur. Din bir kere siyasete bulaştı mı bu işin nerede sonuçlanacağını hiç kimse bilemez. Dersim’de kendilerine sosyalist diyen partilerden, hareketlerden tutunda kendilerine yurtsever diyen partiler ve hareketlere kadar hepsi sanki söz birliği etmiş gibi sorunlarını, amaçlarını ifade etmek için Aleviliği bir argüman olarak kullanmalarını hiç doğru bulmadım. Alevilik çağımızın sorunlarına çözüm üretecek bir toplumsal proje değil, bir mezheptir. Geleceği mezheplerin, inançların emir ettiği hayat tarzıyla kurmak mümkün değildir. Çünkü hiçbir inanç,hiçbir mezhep çağımızın devasa sorunlarına çözüm üretebilecek çapta değildir. Dersim’de siyasetçilerin çabalarıyla yaratılmak istenen insan tipiyle çağı anlamak Dersim halkını çağın sorunlarıyla yüzleştirip çözümler üretmek mümkün değildir. Dersim’de hurafelere inanmak neredeyse bir erdem haline getirildi. Dersim halkının o aydınlık ruhu hurafelerin karanlık mistik dünyalarıyla körletilmeye çalışılıyor. Bu durum yeni bir felaketin habercisi. Kendilerine sosyalist diyip” Ali Ali, Duzgun Duzgun” diye göğüslerini döven sosyalistleri Dersimde göründe şaşırıp kaldım. Altını çizerek ifade ediyorum Dersim halkının geleceği her meşe ağacının altına ziyaretgâh kurmak, her pirin mezarı üzerine türbe yaparak bu türbelerin başında ğlayıp dövünerek, saçlarını döverek olmaz. Buna inanmak isteyen inanabilir ama siyasetçilerin, devletin buna inanan insan tipi yaratmakta ki ısrarı Dersim halkı için iyi değil. Bir an önce bu gidişat durdurulmalı düşünen, sorgulayan çağı ve dünyadaki gelişmeleri anlayabilen bu gelişmelere uyum sağlayan bir insan tipi yaratılmalıdır. Gözüme çarpan his ettiğim ikinci önemli noktaysa dersimde siyasetçilerin biri birleriyle olan ilişkileri; Dersimde durum gerçekten kötü; tehlike çanları çalıyor diyebilirim. Hoşgörüsüzlük, farklı düşüncelere tahamülsüzlük toplumsal bir salgın halini almış. Kimse kimsenin düşüncelerine saygı göstermiyor. Bu dersim halkının yerel kültürüne yabancı bir ahlak yapısı. Dersim kentinde siyaset yapan siyasetçiler bir an önce kendilerine çeki düzen vermeli.kendisi gibi düşünmeyen,inanmayan siyasetçilerin haklarına saygılı,hoşgörülü olmayı öğrenmelidir. metinmankirek@mynet.com

 Cevap

Posted by WELE -E-ELI on 7/8/2009, 10:14:15, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."

metin aktas bu yaziyi yazdigi zaman kesin sarhostu...yada apoculardan iyi bir cek almisti...yoksa bir insan baska turlu bu kadar ucmaz...

 Cevap

Posted by Metin Aktaş’la Söyleşi -akr on 7/8/2009, 10:41:53, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."

Şeyh Said Kürt isyanı ilerici bir isyandır 2006-11-30 Nişancı’nın yazarı Metin Aktaş’la Söyleşi Anita Kezeroğlu, AGOS GAZETESİ “Resmi tarihin Şeyh Said Kürt isyanını genç ilerici Kemalist iktidara karşı gelişen gerici bir hareket olarak tanımladığı bir gerçek, ama doğru değildir. Şeyh Said Kürt isyanı gerici bir hareket değil Kemalistler tarafından 1924 anayasasıyla varlıkları yok sayılarak bütün temel hakları gasp edilen Kürtlerin başlattığı ilerici bir isyandır. Birinci emperyalist paylaşım savaşında Türklerle birlikte kalan son halktır Kürtler.Kurtuluş savaşı başarıya ulaşıp devlet kurulunca başlangıçta varlığı kabul edilen Kürtlerin varlığı yok sayılarak zorla yok edilmeye çalışılınca Kürtler derin bir hayal kırıklığına uğradı.” YAZILANLAR YAŞANDI Öncelikle merhabalar ben Agos Gazetesinden Anita. Nişancı romanıyla ilgili röportaj talebimi kabul etmeniz ve sorularıma cevap vermenizden dolayı size teşekkür ederim. _Ben teşekkür ederim. Sizinle tanışmak beni sevindirdi. Bu kitap fikri nasıl oluştu? _1994 yılında oturduğum Tunceli Ovacık ilçesine bağlı köyüm, (Çay üstü) evim askerler tarafından yakılıp boşaltılınca Elazığ’a yerleştim. Elazığ’da hala halkın üzerinde derin etkisi olan Şeyh Said’in kişiliği beni derinden etkiledi, düşündürdü. Devlet ısrarla unutturmaya çalışmasına rağmen Şeyh Said bu kentte yaşayan canlı bir insandan çok daha canlı bir gerçekti. Aradan uzun bir zaman geçmesine rağmen hala yaşayan insanlardan daha çok halkın üzerinde etkili olan Şeyh Said gücünü nereden alıyordu? Devlet neden ısrarla Şeyh Said’in halkın üzerindeki etkisini yok etmeye çalışıyordu? Bu sorulara yanıt bulmak için dört yıl süren bir araştırmaya başladım. Bu kitabı yazarken hangi kaynaklardan yararlandınız? _Bizim tarihimiz çarpıtıldı. Halkımız devlet tarafından yalan dolanla kandırıldı. Zalimler mazlum mazlumlar zalim olarak tanıtıldı halkımıza; “ Tarih galip gelenler için zafer yenik düşenler için enkazdır”der Walter Benjamin. Şeyh Said isyanı devlet tarafından en çok çarpıtılan, hakkında yalan üretilen tarihsel olaylardan biri. Devlet bu konuda başarılıda olmuşta sayılır; bu gün ülkemizde solcusuyla, sağcısı bu konuda hem fikir. Doğrusu ben bu araştırmaya başladığımda Şeyh Said hakkında olumlu düşünen bir insan değildim. Araştırma sürecinde Şeyh Said hakkında ki düşüncelerim, önyargılarım değişti. Beni etkileyen yazılı kaynaklar değildi. Çünkü yazılı kaynakların büyük çoğunluğu yalan üzerine kurulmuş resmi tarihi temel alıyordu. Beni etkileyen, değiştiren halkla yaptığım birebir söyleyişiler oldu. Çünkü gerçek tarih, kazananların değil kayıp edenlerin tarihi burada gizliydi. Dört yıl boyunca isyanın yaşandığı Elazığ, Bingöl, Diyarbakır, Muş illerinde yüzlerce insanla konuştum. Kitap gerçek bir hikâyeden çıkılarak mı yoksa tamamen kurgu üzerine mi yazıldı? _Kitap bir kurgu değildir. Yaşanmış bir olaydan esinlenerek yazıldı. Romanının başında anlattığım ön söz doğru. Ben gerçektende 1974 yılında Elazığ’da Şeyh Said isyanına katılmış başından sonuna kadar isyanın içerisinde Şeyh Said’le birlikte savaşmış bana isminin Şeymus olduğunu söyleyen bir insanla tanıştım, dost oldum. Bu dostumun yaşam öyküsü beni çok etkiledi. O yıllar Hakkâri lisesinde okuyor Yerel Hakkâri Halkın Sesi gazetesinde yazı yazıyordum. Bu gazetede yayınlamak için dostum Şeymus’la uzun bir söyleyişi yaptım. Ama bu söyleyişi yi gazetede yayınlama olanağını bulamadım. Nişancı romanı yıllar sonra Şeymus’la yaptığım bu söyleyişi ye sadık kalarak yazdığım bir romandır. Şeyh Said’i farklı olarak anlatmışınız Kürt hareketinin isyanlarından biri olarak tanımlamışsınız. Resmi tarih tezinde gerici bir hareket olarak tanımlanan bu isyanı günümüz Kürt hareketi nasıl yorumluyor? _Resmi tarihin Şeyh Said Kürt isyanını genç ilerici Kemalist iktidara karşı gelişen gerici bir hareket olarak tanımladığı bir gerçek, ama doğru değildir. Şeyh Said Kürt isyanı gerici bir hareket değil Kemalistler tarafından 1924 anayasasıyla varlıkları yok sayılarak bütün temel hakları gasp edilen Kürtlerin başlattığı ilerici bir isyandır. Birinci emperyalist paylaşım savaşında Türklerle birlikte kalan son halktır Kürtler. Kurtuluş savaşı başarıya ulaşıp devlet kurulunca başlangıçta varlığı kabul edilen Kürtlerin varlığı yok sayılarak zorla yok edilmeye çalışılınca Kürtler derin bir hayal kırıklığına uğradı. İsyanı yaratan Azadi örgütünün kurucuları kurtuluş savaşında savaşan üst düzeyde insanlardır. Azadi örgütünün kurucu üyesi Miralay Halit Bey, Elazığ cephe Komutanı Şeyh Şerif bunlardan bir kaçı. 1924 Ana yasıyla Kürtlerin varlığı inkâr edilince Kemalistler tarafından aldatılan Kürtler haklarını almak için mücadeleye başladı. Kemalistler bu mücadeleyi çok kanlı bir şekilde bastırarak mücadelenin önderlerini, idam ettirdi, on binlerce insan öldürüldü, binlerce köy yakılıp yıkılarak boşaltıldı yüz bine yakın insan zorla topraklarından sürgüne gönderildi. Şeyh Said isyanı konusunda Kürtlerin bakış tarzına gelince bu sorunuza tek bir yanıt vermek mümkün değil. Çünkü Kürtler bu konuda düşünce birliğinde değildir. Kemalist düşünce Kürtlerinde üzerinde çok etkili olmuştur; bu gün hala Kemalizmin etkisinde kurtulmamış bazı Kürt partileri Şeyh Said isyanını gerici, İngiliz emperyalizminin başlattığı bir isyan olarak görüyor. Bu düşünceye katılmadığımı belirtmeliyim. Bir kısım Kürt partileri, hareketleri Şeyh Said isyanını ilerici bir isyan olduğunu savunurken Panislamizm’in etkisinde olan bir kısım Kürt partileri, hareketleri de Şeyh Said isyanının İslam’i kimliğini öne çıkararak isyanın ulusal kimliğini yadsıyıp isyana dinsel bir karakter vermeye çalışıyorlar. Anlayacağınız bu konuda Kürtlerin kafası bir hayli karışık. Nişancı romanının etkili olmasının sebeplerinden biride bu konuda getirdiği sağlıklı bakış tarzıdır. Nişancı romanımı okuyan binlerce insan beni arayarak sarsıldıklarını söylediklerinde şaşırmadım. Bu soruyu biraz şahsi merakımdan soruyorum. Cevaplarsanız sevinirim. Belki röportaja eklemeye bilirim. Vereceğiniz yanıta bağlı olarak yorumlayacağım. _Lütfen rahat olun. İstediğiniz soruyu sorabilirsiniz. Sorum şu; Hamidiye Alayları ve yaşanan olaylarda Hamidiye alaylarına katılan milisler ayrı tutulmuş. Tarihsel süreçte yaşanan trajik olaylarda gerçekten münferit vaka gibi sadece birkaç başıbozuk milis ve çapulcunun işimiydi? _Ermeni halkının yaşadığı trajedi olaylarda sizin romanda yazdığınız kahraman mecbur bırakılan ’bir aile babası’ gibi zorunlu mu bırakılmıştı yoksa ’kâfirin malı helâldir’ mantığıyla yapılan bilinçli bir hareket miydi? Kürt halkı meseleyi devletin zorla dayattığı bir meseleye indirgeyerek tarihi sorumluluklarından kurtulabilir mi sizce? Ermeni halkının yaşadığı korkunç trajedi münferit bir olay değil, İttihat ve Terakki partisinin Anadolu’yu Türkleştirmek için bilinçli olarak uyguladığı bir plan. Yüzyıldır bu plan uygulanıyor. Bu planı uygularken büyük çoğunluğu Kürtlerden oluşturulmuş komutanları Türk subayları olan Hamidiye milislerini kullandıklarını hiç kimse reddedemez. Şüphesiz ‘gâvurun malı helaldir’ mantığıyla bu kıyıma destek veren insanlar çıkmıştır ama bana göre bu kıyımın asıl planlayıcısı sıradan halk değil İttihat ve Terakki partisinin yöneticileridir. Binlerce yıldır aynı topraklarda bir arada yaşamayı başarmış bu halkları biri birine kırdıran bu güçlerdir. Ben Ermeni tehcirinin münferit olay olduğunu savunan bir insan değilim. Nişancı romanımda da bunu anlatmadım. Tam tersine Anadolu’yu Türkleştirmek için uygulanan planın Ermenilerden sonrada Kürtlere uygulanmaya başlandığını anlattım. Ermeni tehcirine katılmış Hamidiye Alaylarının Şeyh Said isyanında ki olumsuz rollerini romanda anlattım. Sanırım bu konu dikkatinizden kaçmıştır. Tıpkı bugün oluşturulmuş koruculuk sisteminde korucuların yaptıklarından dolayı Kürtleri suçlamak doğru değilse Hamidiye milislerinden dolayı Ermeni tehcirini Kürtlere yüklemek doğru değildir. Romanda sözü edilen zorla Hamidiye Alaylarına katılmaya zorlanan aile Muşun Varto ilçesinde yaşayan Alevi Kürt bir ailedir. Burada özgül bir durum var. Birçok insan bu özgül durumu bilmediği için senin gibi düşünüyor. Böyle bir soru sorman iyi oldu. Varto’da Sünni Kürt aşiretleri Hamidiye Alaylarına katıldığı halde Alevi Kürt aşiretlerinden Hamidiye Alaylarına katılan insan sayısı çok az olmuştur, bunlarda romanda anlattığım gibi devletle işbirliğine girmiş birkaç ağanın zorlaması sonucu olmuştur. Ermeni halkı gibi Varto’da yaşayan Alevi Kürtlerde Hamidiye Alaylarından çok çekmiştir. Bu yüzdende Varto’da yaşayan Alevi Kürtler Hamidiye Alaylından ve bu alaylarda milislik yapmış insanlı sevmez.

 Cevap

Posted by Metin Aktas'dan-Aktarma on 7/8/2009, 10:47:20, in reply to "Re: Şeyh Said Kürt isyanı ilerici bir isyandır"

Kaynak: http://www.argun.org/ Romanda anlatılan aile böyle bir aile.(...,,?) le bakar romanlarım. Bu günü anlamak istiyorsak mutlaka geçmişimizi doğru öğrenmek zorundayız. Dicle ve Harput’a ki Hayalet romanlarınızı okumaya çalışacağım. ÇalışmalAsıl can alıcı noktaya gelelim. Bana göre her ülkenin tarihinde kötü, acı olaylar yaşanmıştır. Yeryüzünde geçmişinde acı olaylar yaşanmamış hiçbir ülke, halk yoktur. Ancak geçmişleriyle hesaplaşarak geçmişlerinde ki kötülüklerinden arınmayı başarmış ülkeler, halklar gelecekte mutlu bir toplum kurmayı başarır. Bizim artık geçimizi sorgulamamızın zamanı geldi de geçiyor da. Geçmişte Ermeni kökenli yurttaşlarımızın yaşadığı kötü trajedide geçmişte ülkemizde yaşanan korkun, acı olaylardan biri. Bu trajediyi inkâr etmenin, yok saymanın kimseye bir yararı olmayacaktır. Zel ve Cem arasında ki aşk neden ümitsiz? Neden bu kadar acı çekiyor roman kahramanları? Aşkın ümitsiz ve mutsuz olduğuna inananlardan mısınız yoksa yaşanmış gerçek bir aşk öyküsünü romana siz mi eklediniz? _Söyleyişimizin başında da anlattığım gibi romanda yaşanan aşk benim kurguladığım bir aşk değil; toplumsal bir trajedinin yaşandığı isyan yıllarında yaşanmış gerçek bir aşk öyküsüdür. Öykü tamamen gerçektir. Benim aşka bakış tarzım romanda yaşanan aşk anlayışından çok farklıdır. Doğrusu hala ben im aklım bile iki insanın evli olup bir yaşam aynı evde kalıp aynı yatağı paylaşmamasını almıyor. Bu duruma nasıl dayanabildiklerini anlamış değilim. Ama bütün bunlar gerçekti. Bütün bunlar yaşandı. Yüz yıl önce insanların hayat tarzı, kültürü bu günden çok farklıydı. Bireyciliğin temel ahlaki bir yaşam tarzı haline geldiği günümüz dünyasında insanlar biri birlerinin mutsuzluğu, acıları üzerinde mutluluk arıyor, dayanışma, vefa, fedakârlık duygularımız öldü, öldürüldü. Bu gün gerçek dışıymış gibi görünen bir insanın bir başka insana olan sevgisinden dolayı ölümde dâhil her türlü tehlikeyi göze alması yüz yıl önce gerçekti. Son yüz yılda yaşadığımız topraklarda derin alt üst oluşlar çok acı, korkunç olaylar yaşandı. Olayların yaşandığı son yüz yılımızda insanlar dayanılmaz acılar yaşadı, mutsuz oldu. Ayrıca romanda inançları da sanki biraz karşılaştırmışsınız? Bu olguları işlemenizin özel bir nedeni var mı? _Evet var. Bağnazlığın, hoşgörüsüzlüğün, tahammülsüzlüğün meşru bir ahlak, yaşam tarzı haline geldiği ülkemizde bir insan olarak farklı inançlardan, kültürlerden, etnik kimliklerden insanların biri birlerinin varlıklarına saygılı davranmasını, farklıklarıyla barış içerisinde bir arada yaşaması istiyorum. Bu gün ülkemizde bağnazlık öylesine korkunç bir hal aldı ki hoş görüyü, farklılıkların farklılıklarıyla barış içinde bir arada yaşamasını savunmak en öncelikle sorunlarımızdan biri olmaya başladı. Bağnazlık bir tabu haline ritüellerse bir inanç haline geldi. Oysa ritüeller biyolojik değil toplumsal yaşamın yarattığı değişken olgulardır. Toplumsal yaşamla birlikte ritüellerde değişir. Bu gün ülkemizde ritüeller toplumsal hayatın yarattığı olgular olmaktan çıkarak değişmez biyolojik olgulara dönüştü. Ve ritüeliler arası kavga başladı. Bu çok tehlikeli bir şey. Henüz çok geç olmadan önlemler alınmazsa ilerde çok daha büyük felaketlere yol açabilir. Geçmişte ülkemiz farklı kültürlerden, inançlardan, etnik kimliklerden insanlardan oluşan zengin, güzel bir mozaikti. Kafatasçılar, ırkçılar zorla bu mozaiği tekleştirmeye kalktılar. Milyonlarca insan bu kötü politikadan dolayı öldü, acılar çekti, milyonlarca insan bin yıllardır yaşadığı topraklardan zorla sürüldü. Korkunç, tehlikeli olan şey yaşadığımız yüz yılda hala bu politikanın uygulanmasında ısrar eden insanların olmasıdır. Günümüz global dünyasında artık tek bir ırktan, tek bir inançtan oluşmuş ülke bulmak mümkün değildir. Çünkü global ekonomi dünyada yaşayan bütün ırklardan, inançlardan, kültürlerden insanları iç içe serpiştirerek harmanlıyor. Hiçbir zorba bu gidişatı durduramaz. Dolayısıyla bu insanların akıllarını başlarına toplayıp birlikte yaşadıkları halkları zorla yok etme politikalarından, uygulamalarından vazgeçmeleri gerekir. Ülkemiz yeterince acı çekti. Halkımızın daha çok acı çekmeye tahammülü kalmadı. Cin artık küpten çıktı. Bir daha hiçbir zorba zorla, şiddetle onu küpe koyamaz. Romanda ki kahramanları nasıl oluşturdunuz? Biraz süslenmiş bulsam da oldukça gerçekçi kahramanlar. Bu gün bile karşılaşacağımız türden. _Romanın omurgasını oluşturan kahramanların tümü yaşamış gerçek insanlardır. Romanı yazarken ufak tefek küçük ayrıntılar dışında onların gerçek yaşamına sadık kalmaya çalıştım. Ayrıca dikkatimi çeken diğer husus sanki olaylar 1925’lerde değil de 1990’larda yaşanan öğrenci hareketi ve Kürt hareketine ivme kazandırdığı yılları anımsatıyor. Kurguyu yaparken kendi yaşam tecrübenizi de romana eklediniz mi? Yada benim algılamamla mı ilgili, yoksa o şekilde mi yorumlamak istediniz o dönemi? _Şüphesiz her yazar yazdığı romana kendisinden bir şeyler katar. Nişancı romanında da benden bir şeyler vardır. Bunu inkâr edemem. Ama nişancı romanı benim kendimden en az şey verdiğim romanımdır diyebilirim. Toplumsal trajediler tarihin hangi evresinde yaşanırsa yaşansın biri birine benzer. Bu gün yaşanan acılarla 1925 ya da yılarında yaşanan acılar farklı tarihsel dönemlerde yaşanmış olsa da biri birine benzer. Şeyh Said’in nitelikleriyle ilgi yazdıklarıma şaşırmanız beni şaşırtmadı. Çünkü Şeyh Said isyanı insanlara öyle farklı anlatıldı ki bu konuda öylesine yalanlar uyduruldu ki neredeyse bütün ülke bu yalanlara inanır oldu. Bir gün nişancı romanımı okuyan Palolu yaşlı bir Kürt yanıma gelip’’ yahu bu Şeyh Said bu kadar iyi bir insan mıydı?’ diye sormuştu. Hiç şaşırmamıştım. Çünkü Şeyh Said öylesine farklı anlatılmıştı ki bu gün Kürtlerin büyük bir kısmı bile hala bu yalanlara inanıyor. Şeyh Said ile ilgili yaşanan süreci farklı yorumlamaya sizi hangi nedenler itti? _Yalan üzerine kurulmuş resmi tarih dışında halk içinde yaptığım araştırmalar sonunda bu noktaya vardım. Bu gün gerçek olarak anlatılan birçok şey yalandır. Çünkü bu günkü tarihimizi kazananlar yazdı. Kazanlarda mazlumlar değil zalimlerdi. Gerçek tarih halkın benliğinde, ruhunda saklı. Şeyh Said hareketinin gerici unsurlar taşamadığı yönünde bir intiba uyandırıyorsunuz sizce Kürt hareketinin bu isyanı gerici bir hareket olarak tanımlamamasının nedeni nedir? Günümüzde Kürt hareketi kendilerini halk hareketi olarak hareketi ve Kürt insanını bu düzeyde mi tanımlayacak? Kürt hareketinin çıkış noktası olan olan sosyalist söylemle halkımız böyle inanıyor diye hasıraltı mı yapılacak yorumunuz nedir? _Şey Said hareketinin ilerici bir ulusal hareket olduğu intibasını uyandırmıyor bu düşüncede olduğumu söylüyorum. Şeyh Said isyanının ilerici Kemalist iktidara karşı gelişen gerici bir hareket olduğu tezi Kemalist iktidarın parlâmentonun gizli bir oturumunda aldığı bir karardır. Bu kararla Şeyh Said isyanının ülkede ve dünyada desteğini kesmek istediler. Doğrusu başarılıda oldular. Bu gün birçok insan hala bu yalanlara inanıyor. Tarihsel olayları değerlendirirken objektif olmak zorundayız. Tarihsel olaylara ideolojik bakmanın sonu bizim resmi tarihçilerin vardığı sondur. Biz bu sondan kaçınmak zorundayız. Tarihi sorgularken artılarıyla ve eksileriyle açıklamak zorundayız; bende Nişancı romanımda Kürtleri artılarıyla, eksileriyle anlatmaya çalıştım. Bir insan olarak her zaman iğneyi başkasına batırmadan önce çuvaldızı kendimize batırmaktan yana olan bir insanım. Ötekini eleştirmek bütün kötülüklerin nedenini ötekini göstermek kolay bir iştir, önemli olan insanın kendini sorgulayıp kirli, kanlı elbiselerini atmasını başarmasıdır. Biz toplum olarak bunu başarmadık. Hala kendimiz sütten çıkmış ak kaşık gösterip yaşadığımız kötülüklerin, melanetlerin kaynağını dışarıda arıyoruz, oysa bunların nedeni içimizde. Bizim arınmaya, aklanmaya ihtiyacımız var. Sayın Metin Aktaş bu güne kadar kaç romanınız yayınlandı? _Bu güne kadar Munzur Efsanesi, Gerçek Ve işkence, Hamal, Acı Fırat Asi Fırat, Sürgün, Cennetin Ölümü, Nişancı, Dicle, adında sekiz romanım yayınlandı. Yeni çalışmanız var mı? _Evet. Nişancı romanımdan sonra Dicle ve Harput’taki Hayalet adında iki romanım daha yayınlandı. Dicle romanım son yirmi yılda ülkemizde yaşanan “düşük yoğunlukta savaşı” anlatan bir roman. Ülkemizin yazarlarının görmemezlikten geldiği bu konuda yazılmış en gerçekçi ve kapsamlı romandır. Harput’ta ki Hayalet romanım haksız bir emperyalist paylaşım savaşı olan birinci dünya savaşında Anadolu’da yaşayan halkların yaşadığı korkunç trajediyi anlatan gerçekçi bir roman. Bir Kürt genciyle bir Ermeni kızının aşkı etrafında örülen olay bizi birinci dünya savaşında Anadolu’da yaşanan kırımların, sürgünlerin dayanılmaz acıların içerisine alır götürür. Sürgün romanımla 1938 Dersim isyanını nişancı romanımla 1925 şeyh Said Kürt isyanını Dicle romanımla son yirmi yılda ülkemizde yaşanan düşük yoğunlukta savaşı anlattım Harput’taki Hayalet romanımla da 1914/1915 yıllarında yaşanan ermeni tehcirini anlattım. Yakın geçmişimizde yaşanan bu tarihsel olaylara kayıp edenlerin gözüyarından başarılar dilerim. Bana zaman ayırdığın için teşekkür ederim. _Ben teşekkür ederim. ANİTA KAZEROĞLU AGOS GAZETESİ YAZARI

 Cevap

Posted by Ropörtaj: Seyîdxan Kurij-akr on 7/8/2009, 11:05:26, in reply to "Re: Seyh Said Kürt isyani ilerici bir isyandir"

[url= http://www.beroj.com/h.asp?k=1316&z=t] http://www.beroj.com/h.asp?k=1316&z=tNişancı romanının yazarı Metin Aktaş: "Yazma serüvenim kendi içime yaptığım bir yolculuktur" Ropörtaj: Seyîdxan Kurij Beroj/28.09.2007 KAYNAK: (reportajin devamini linkinden devam edebilirsiniz.. http://www.beroj.com/h.asp?k=1316&z=t «..Benim yaşamımda çocukluğumun çok derin izleri vardır.Galiba yaşadıkça bu izlerden kurtulamayacağım. Benim köyüm 1938 Dersim İsyanında kıyama uğramış köylerden biriydi. Bu kıyımda köyün nufusunun yüzde sekseni yokedilmişti. Içerisinde iki dedemde olmak üzere askerler köyümüzün bütün erkeklerini toplayıp dağda biribirine bağlayarak yakmışlardı. Bu yüzdende köyümüzde çok sayıda dul kadın vardı. Bunlardan ikisi benim nenemdi. Çocukluğum bu kadınların şinşivanı insan yüreğini dağlayan acı ğaıtlarını dinlemekle geçti. Aradan uzun yıllar geçtiği bu kadınları tümü öldüğü halde hala bu kadınların ağıtları şinşivanları kulaklarımda çınlanır.Galiba bu seslerden kurtulmak için yazıyorum. Ama kurtulamıyorum bu seslerden. Yaşadıkçada kurtulamayacağım galiba..» Seyîdxan Kurij: Metin Aktaş okuyucularına kendisini nasıl tanıtabilir? Metin Aktaş: Çok zor bir soru sordunuz bana. Keşke insanın aynanın karşısına geçip kendine tanıması mümkün olsaydı! Bana sorduğunuz bu soruyu ben yıllardır kendime soruyorum. Kimim ben? Nasıl bir insanım? İnsanlar beni nasıl görüyor? Sanırım bu sorunuza yanıt bulmuş değilim. Ama şunu söyleyebilirim. Sıradan bir insanım; içerisinde yaşadığım sıradan yoksul insanlar gibi. Basit,yoksul,küçük bir yaşamım var. Böyle olmaktanda mutsuz değilim.Öyle diğer insanlardan farklı bir yaşamım yok. Kısacası halktan biriyim.Sıradan biri. İnsanın kendini tanıması zor bir olay. Yazma serüvenim bu iç yolculuktur. Asla sonuna ulaşılmayacağım bir yolculuktur bu. Nişancı romanına kadar yazdığınız kitapların (romanların) çoğunun konusu Dersim ile ilgili, bunun sizin kişisel serüveniniz ile ilgisi nedir? Her yazar insandır. İnsan başkasını anlatırkan bile farkına varmadan kendini anlatır, kendisinden bir şeyler katar başkasının yaşamına. Benim yaşamımda çocukluğumun çok derin izleri vardır.Galiba yaşadıkça bu izlerden kurtulamayacağım. Benim köyüm 1938 dersim İsyanında kıyama uğramış köylerden biriydi. Bu kıyımda köyün nufusunun yüzde sekseni yokedilmişti. Içerisinde iki dedemde olmak üzere askerler köyümüzün bütün erkeklerini toplayıp dağda biribirine bağlayarak yakmışlardı. Bu yüzdende köyümüzde çok sayıda dul kadın vardı. Bunlardan ikisi benim nenemdi. Çocukluğum bu kadınların şinşivanı insan yüreğini dağlayan acı ağıtlarını dinlemekle geçti. Aradan uzun yıllar geçtiği bu kadınları tümü öldüğü halde hala bu kadınların ağıtları şinşivanları kulaklarımda çınlanır.Galiba bu seslerden kurtulmak için yazıyorum. Ama kurtulamıyorum bu seslerden. Yaşadıkçada kurtulamayacağım galiba. Romanlarım tümü Dersimle ilgili değil. Kürt kökenli okuyucular benim diğer romanlarımı okumadıkları için böyle düşünüyorlar .Çok farklı alanları anlatan çok yönlü bir yazarım. Örneğin Hamal Dersimli Bektaşi romanımda bir cami imamıyla bir Alevi bektaşinin seksen öncesi zor, kanlı yıllarda Elazığ’da ki yaşamlarını, dostluklarını anlatıyorum. Yine Gerçek ve İşkence romanımda çökmekte olan osmanlı imparatorluğunu kurtarmak için bir araya toplanan beş dinin adamının üç günlük çalışmasını anlatım. 2004 Tudem Edebiyat Ödülü'nü alan Cennetin Ölümü romanımla da insanlığı bekleyen tehlikeleri anlattım. Acı Fırat Asi Fırat romanımda 1938 Dersim isyanı yıllarında kelle avcılığı yapan bir kelle avcısının yaşmını ve iç dünyasını anlattım. Harput’taki Hayalet romanımda birinci dünya savaşında Anadoluda yaşanan acıları, yıkımları savaşın insanoğlu üzerindeki tahribatlarını ve Ermeni tehcirini anlattım..Kısacası bu güne kadar yayınlanmış dokuz romanımın konusu kurgusu verdiği mesajler farklı. Çocukluğun ve gençliğin nasıl bir ortamda geçti? Kişisel serüveninin yazmana ve eserlerine yansıması konusunda ne söyleyebilirsin? Yukarıda da anlattığım gibi çocukluğum acı çeken, yoksulluk içerisinde kıvranan, devletin baskısı altında ezilen insanların içerisinde geçti. Bu durumun benim şekillenmemde önemli etkisi oldu. Bir insan olarak hep birlikte yaşadığım bu yoksul insanların yaşamını anlatmak istedim. Bu siyasal bir tercihten çok benim için ruhsal bir ihtiyaç bir iç yolculuktu. Her kaleme elime aldığımda bu insanlar belirir gözlerimin önünde, sesleri beynimin derinliklerinde çınlar. Başka şeyler yazmak istesemde sonuçta onları anlattığımı görüyorum.Artık şunu anladım; bu benim hayatım. Ben başka insanları anlatırken bile kendi hayatımı anlatıyorum. Romanlarını nasıl yazıyorsun? Yani hikayeyi kurguluyor musun? Yoksa yasanmışlardan mı hareket ediyorsun? Şüphesiz roman bir kurgudur. Ama benim romanlarım fantastik kurgular değildir. Birlikte yaşadığım insanların yaşamını anlatan yalın, gerçekçi romanlardır. Şahıslar birebir yaşanmamış olsada aynı yaşamı yaşamış insanlar vardır yaşadığımız toplumda. Romanlarımın kahramanları çoğunlukla sıradan küçük, yoksul insanlar. Yani hergün birlikte olduğumuz, ama çoğu kez varlığını hisetmediğimiz küçük insanlar. Ben onların hayıtını anlatırım. Romanlarım dikkatli okunduğunda gerçekçi romanlar olduğu görülür; yani ben yalın gerçekleri yazan bir yazarım. Reportajin devami için: http://www.beroj.com/h.asp?k=1316&z=t

 Cevap

Posted by METİN AKTAŞ-akr on 7/8/2009, 11:10:54, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."

DERSİMLİ OLMAK METİN AKTAŞ 01.04.2008 Kaynak: Gomanweb Son yıllarda Dersimli insanların yoğun bir kültürel,siyasal,örgütsel faaliyetleri var. Dersimli bir insan olarak Dersim için yapılanları,Dersim’de yaşananları hayretle izliyor Dersim insanın ne yapmak,nereye ulaşmak istediğini anlamaya çalışıyorum. Biliyorsunuz Dersim feodal,yarı feodal ekonomiden kapitalist ekonomiye geçiş sürecini yaşayan bir kent.Bu geçiş süreci bütün kentlerde olduğu gibi Dersim kentinde de kültürel, yaşamsal, düşünsel değişimlere yol açıyor. Bu değişimler sancılı ve acılı oluyor.Binlerce insan bu değişim dönüşümün sıkıntılarını yaşıyor. Bütün olumsuzluklarına rağmen Dersim’de feodal,yarı feodal ekonominin parçalanarak kapitalist pazarın bir parçası olması olumlu bir gelişmedir. Çünkü kapitalist ekonomi, kapitalist hayat tarzı ,kapitalist kültür tarihsel süreç olarak feodal,yarı feodal ekonomiden, kültürden,yaşam tarzından daha ileri bir adımdır.Dersim için bir şeyler yapmaya çalışan insanların,kurumların çalışmalarını görünce Dersimlilerin hala bu değişim gerçeğini kabul etmediklerini görüyorum;Dersimli insanların hala kentin feodal,yarı feodal yapısını,kültürünü ,yaşam tarzını korumaya muhafaza etmeye çalıştıklarını görünce canla başla Dersim için bir şeyler yapmak isteyen bu insanların,kurumların istemeyerekte olsa Dersim’e ve kendilerine zarar verdiklerini görüyorum. Çünkü hiçbir çaba feodal ,yarı feodal ekonominin, toplumun, kültürün Dersimde yok olmasını durduramaz. Böyle bir çaba ne doğru,ne haklı nede gerçekleşmesi mümkün olan bir çabadır. Bu çaba Donkişot un yel değirmenlerine saldırması gibi bir şey. Hele bu çaba içerisinde olan insanların,kurumların kendilerine sol hatta sosyalist demeleri gerçekten çok düşündürücü,üzüntü verici . Bir sosyalist bütün inançların kendisini özgürce ifade etmesini ister ama bir sosyalist bir kentte dinsel kurumların oluşturulmasına önayak olamaz,bu tür çabaların içerisinde olmaz. Şimdi Dersim’de kendilerine sosyalist diyen insanların dinsel faaliyetlerini görünce bir sosyalist olarak şaşırıp kalıyorum. Sosyalistler neredeyse Dersimde her meşe ağacın altına bir türbe kuracaklar. Dersimli sosyalistlerin Düzgün Baba,Munzur Baba, Kureyş Baba türbelerinin başında toplanarak göğüslerini dövüp avuç avuç toprak yiyerek kendilerine eziyet etmelerini görünce damarlarımdaki kan kuruyor, hele kendilerine sosyalist diyip sazı eline alarak o türbeden o türbeye o cem evinden o cem evine koşan, sosyalist türkücüleri görünce sosyalist anlayışımı bir kere daha değerlendirmek zorunda kalıyorum. Düzgün Baba,Munzur Baba, Kureyş Baba, Ali,Hüseyin ,Hasan diye türkü söylemenin sosyaliz imle ne gibi ilişkisinin olabileceğini ne ben anlamışım nede bu faaliyetlerin içerisinde olan insanların anladıklarını zan ediyorum.Bu çabaların içerisinde olan insanlar kapitalist yaşamın,kültürün olumsuzluklarından korkarak feodal,yarı feodal kültüre,yaşama sarılmaları bu yaşam tarzını,kültürünü korumaya çalışmalarını anlamak mümkün değil. Kapitalist kültürün, yaşam tarzının alternatifi feodal,yarı feodal kültür yaşam tarzı olamaz. Yukarıda da ifade ettiğim gibi bütün olumsuzluklarına rağmen kapitalist kültür,yaşam tarzı feodal,yarı feodal kültürden daha ileri bir aşamadır. Her şeyden en önemlisi yaşadığımız çağda politik çalışmaların dinsel kültür, düşünce, inanç,semboller üzerine inşa etmek hem çok tehlikeli hem de çok hatalı bir anlayıştır. Ülkemizin olduğu gibi Dersim halkının geleceğini dinsel husumetler ve ittifaklar üzerine inşa edemeyiz. Siyasete kültüre dinsel argümanlar egemen olduğunda toplumların yaşadığı korkunç trajediyi biliyoruz.Geleceğimizi geçmişin sorunları,husumetleri üzerinde inşa ettiğimizde nereye sürükleneceğimizi biz bile tahmin edemeyiz. Böyle bir çaba öncelikli olarak Dersim halkına zarar verir. Kısacası bizim inançlara yapabileceğimiz en iyi iyilik onları siyasetin ve devlet yönetiminin dışında tutmak olmalıdır. Dersimde siyaset yapan sol,sosyalist insanlar,kurumlar bu gerçeği anlamadıkları için Alevi mezhepçiliğini yapmayı bir sol,sosyalist politika olarak anladılar. Ve bu düşüncede oldukları için asla kentli olamadılar aslı Dersimli olamadılar. Çünkü politikalarını yaşamsal faaliyetlerini belli bir mezhebin dinsel ritüelleri üzerine inşa etmiş insanlar ,kurumlar asla bir kentli olamazlar. Çünkü yaşadığımız yüz yılda bırakın bir kenti bütün dünya farklı inançlardan,kültürlerden,etnik kimliklerden insanların iç içe harmanlandığı bir dünyadır. Artık her ülkede,her kentte farklı inançlardan,kültürlerden etnik kimliklerden insanların bir arada yaşadığı bir çağda yaşıyoruz.Başarılı olmak mutlu bir yaşam kurmak istiyorsak bu gerçeği kabul edip bu gerçeğe uyum sağlayacak insan yetiştirmek zorundayız. Buda politikalarımızı günümüzün üretim tarzını,yaşam tarzını temel alarak oluşturmamızla mümkün olacaktır. Ülkemizin bütün kentlerinde olduğu gibi Dersim kenti de farklı inançlardan, kimliklerden, kültürlerden insanlarımızın birlikte yaşadığı bir kent. Dersim kentinde yoğunluk olarak Alevi mezhebinden Kürt vatandaşlarımız yaşadığı halde hiçte küçümsenmeyecek nüfusun yüzde yirmisine ulaşan Sünni mezhebinden Kürt, Türk yurttaşımız ve az sayıda da olsa Hıristiyan ve inançsız yurttaşımız yaşıyor.Dersim’de politika yapan insanlar ,kurumlar bu gerçeği göremedikleri yada görüp anlayamadıkları için asla Dersim’in tümünü kucaklayacak bir siyasal,kültürel yapıyı,kurumları oluşturamadılar. Dersim’de yaşayan Alevi mezhebi dışındaki Sünni Kürt ,Türk yurttaşlarımız hep bu çalışmaların dışında kaldı.Oysa Dersim kentinde yaşayan Sünni Kürt,Türk yurttaşlarımız yaşamsal olarak Alevi Kürt vatandaşlardan farklı değil. Dersim’li Alevi Kürtlerin sorunları onlarında sorunlarıdır. Acıları onlarında acılarıdır.Mutlulukları onlarında mutluluklarıdır.Yukarıda da anlattığım gibi Dersim’de Alevi ve Sünni yurttaşlarımızın arasındaki bu kopukluğun nedeni Dersim’de politika yapan insanların,kurumların kişisel tavırlardan dolayı değil çalışmalarında Alevi mezhebini temel politik argüman yapmalarından dolayıdır. Bu politikalarını bırakmadıkça asla kentli olmayı farklı mezheplerden Dersim halkını ortak kurumlarda birleştirmeyi başaramayacaklardır. Dost acı söyler. Umarım Dersim’de siyasal,kültürel çalışmaları yürüten insanlar,kurumlar kendilerini değerlendirerek bundan sonra yapacakları siyasal,kültürel,sanatsal çalışmalarda Dersim’de yaşayan Sünni Kürt, Türk yurttaşlarımızın varlığını hatırlar ve onları bu çalışmanın içerisine katar. Dersim’i seviyorsak hayata ve geleceğe dinsel ritüeller ve sembollerle bakmayı bırakmalı hayatın gerçekliğine göre yeni politikalar yürütmeliyiz Dersim halkının geleceği miladını doldurmuş dinsel inançlarda değil uygarlıkta, çağdaş demokrasidedir.

 Cevap

Posted by Alisan Karsan on 7/8/2009, 12:50:22, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."
Message modified by board administrator 7/8/2009, 13:12:59

Sayin Metin Aktas, yazilarinda inatla 'Dersim Isyani', diye yaziyor. Biz, Dersim Kirimi/Jenositi dedikçe..., o, Dersim Isyani'ni diye tekrarliyor.. Tarihe, Türk resmi tarihinin çerçevesiyle bakmayan, birazcik tarafsiz bakan,'Isyan' kelimesini benimsemeyen Türklerin yasli kusaklarinin deyimiyle bile, 'Dersim olaylari', 'Dersim Hadisesi', yada 'Dersim Harakati' gibi, bir önemli olayi anlatmak için kullandiklari deyimleri dahi kullanmaktan kaçiniyor.. Sayin Aktas, inatla Kemalistlerin uydurdugu 'Dersim Isyani'ni, Kürt gazetelerine Dersim tarihini anlatmak için yazarda..., yaziyor. Kemalistlerin, Dersim Jenositini saklamak için uydurdugu yalani tekrarlayan sayin Aktas, uzunca bir zaman ince ayrintilarina kadar hazirlanmis jenositi, isyan'nin arkasina saklamakta sakinca görmüyor. Sayin romanci Haydar Isik bile bu kadar insafsiz degil! TC Jenositine karsi gerçeklesen Dersim Direnisi onun için bir isyandir.. O halde, bu ne anlama geliyor? Öyle ya, 'Isyan'in oldugu yerde Atatürk ve generalleri ne yapsin? Apo gibi o'da isyancilari yakalayip kellelerini kesecekti. Böyle de oldu, türk ordusu isyani bastirdi, bastirirken biraz da suçsuzlar falan öldü! Ne olmus ki, her isyanda, kurunun yaninda yas da yanmaz mi? Yanar, Dersim'de biraz suçsuz insanlar öldü.. Iste, Türk ve Kürtlerin anlattigi 'Dersim Isyan'in kaba anlami bu! Bu Isyan hikayesi Türk solu ve Kürt Örgütleri tarafindan Dersimlilere gaz vermek için kullanilmiyorsa, bu anlama geliyor! ¨Sayin Metin Aktas, TC'nin agzini sadece bu konuda kullanmiyor! 'Mezhep', 'Mezhepçilik' diye suçlarken de devam ediyor. Bizi mezhepçilik yapmakla suçlarken, Sunni-Müslümanla Dersim'de olan iliskilerimizi göstererek bizi suçluyor.. Sayin Metin Aktas'in hiç insafi kalmamis! Gazetelerinde, sitelerin'de, forumlarinda bize cevap hakki dahi tanimayanlarin acimasizliklari bu kadar olur! Türkiye'de mezhepçilik yapanlar kim. Alevinin ugradigi haksizligin haddi-hesabi mi var?Milliyetçilik yapanlar kim? Dersimliler mi?. Zazalar mi? Mezhepçiligin agababasini Müslümanlar yapmadi mi, yapmiyorlar mi? Anadolunun'nun neresinde Alevi, Kizilbas topragi kaldi. Küçücük bir TUnceli kaldi, orada da yasamasi sizi nasil oluyorda rahatsiz edebiliyor. Aleviler topraklarindan atilip müslümanlastiran, yurtsuzlastiranlar, buna halen devam edenler kimler? Kimin kültürü yasakti bu güne kadar. Alevi neden kendini örgütlemeyecek, kendi taleplerini bagimsiz olarak savunmayacak? Kültürümüzü seviyoruz, sagdan, soldan çaldiginiz bilgilerle yaptiginiz saldirilar para etmez. Dersimliyi modernizm kompleksleriyle domine etmeye çalisan Sayin Metin Aktas bunllari yillarca Türk irkçilari yapti. Siz devam etsenizde bunun para etmedigi ortada. Biz kendimizi inkar ederek degil, özgürlestirerek, asarak tarihteki yerimizi almaya kararliyiz.. Bizi Mezhepçilik yapmakla suçlayan sayin Metin Aktas egemenlerin dilini kullaniyor. Alevilerin hak mücadelesinde Milliyetçi-Mûslümanlarin dilini kullanarak cahilce bize saldiriyor... Dilimize 'lehçe', kültürümüze 'mezhep', yurdumuza 'bölge' diyenler, TC'nin cahilleri degilseler, yaptiklari Dersim düsmanligindan baska birsey degildir. Saygilar

 Cevap

Posted by Metin Aktaş -akr on 7/8/2009, 14:04:05, in reply to "Re: DERSİMLİ OLMAK"

Seyit Rıza ile Gekilê Mentî Metin Aktaş Kaynak: Sosyalist Mezopotamya www.mesop.net/soft/zeitung_print.php?id... Sevgili Sosyalist Mezopotamya okuyucuları! Size bu ay, yaşanmış gerçek bir öyküyü anlatacağım. Ne demişler atalarımız: Bir musibet bin nasihattan iyidir. Biz halk olarak musibetlerden ders almıyoruz ya, ama umarım size anlatacağım bu öyküyle ne anlatmak istediğimi anlarsınız. 1938 Dersim Kürt İsyanı’nı anlatan “Sürgün” adlı romanımı yazmadan önce Dersim’de uzun bir araştırma yaptım. Yüzlerce canlı tanıkla konuştum. Bu konuşmalarda çok önemsediğim, beni derinden etkileyen hayat öyküleriyle karşılaştım. Bu öykülerden biri; 1938 Dersim Kürt İsyanı’nın önderi, büyük bir toprak ağası ve önemli dini bir şahsiyet olan Seyit Rıza ile yoksul bir değirmenci olan Gekilê Mentî arasında yaşanan olaydır. Bu olay beni öylesine etkiledi ki, düşünsel anlayışımı değiştiren bu öyküyü sizinle paylaşmak istedim. Seyit Rıza, Dersim’de otoritesi tartışılmayan, ağzında çıkan her sözün kutsal bir emir sayıldığı bir insandır. Bütün Dersim halkının sözlerine, kararlarına uyduğu Seyit Rıza’nın sözlerine uymayan, kararlarına kaşı çıkan bir insan vardır Dersim’de. Bu, yoksul yaşlı bir insan olan değirmenci Gekilê Mentî’dir. Gekilê Mentî’nin kararlarını, sözlerini eleştirdiğini duyan Seyit Rıza, kızarak bir elçi gönderip Gekilê Mentî’yi yanına çağırtır. Ama giden elçi kısa bir süre sonra yalnız geri döner. Gekilê Mentî, “Rıza benimle konuşmak istiyorsa kendisi yanıma gelsin!” diye haber göndermiştir elçiyle. Gekilê Mentî’nin bu sözleri Seyit Rıza’nın çevresinde bulunan insanları kızdırır. Kimileri silahlarını alıp bu dik başlı değirmenci Gekilê Mentî’yi öldürmeye gitmek ister. Ama Seyit Rıza o kadar kızar ki, Gekilê Mentî’yi cezalandırmak için onları engelleyerek kendisi bir başına Gekilê Mentî’nin yanına gider. Değirmenden içeri girer girmez, undan bir adama dönmüş ufak-tefek bir insan olan Gekilê Mentî’ye “Sen ne hakla benim sözlerimi, kararlarımı eleştirirsin!” diye bağırır. “Senin kararların sadece seni ve aileni ilgilendirseydi senin gibi aptal bir insanı eleştirmeye değer bulmazdım. Ama sen benim, çocuklarımın, dostlarımın, tüm Dersim halkının yaşamını etkileyen kararlar verdiğin için seni eleştirme hakkımı kendimde buluyorum.” der Gekilê Mentî gayet sakin bir şekilde. Gekilê Mentî’yi dövmek için hışımla değirmene giren Seyit Rıza, Gekilê Mentî’nin kendisine aptal demesine rağmen sakinleşir. Çünkü Gekilê Mentî haklıdır. Verdiği kararlar onun ve ailesinin yaşamını da etkilemektedir. Adamın yaşamını etkileyen kararlar konusunda söz söyleme hakkı vardır. Ama kendisine “aptal” demesini hazmedemez. Bağırarak, “Bana neden aptal dedin? Mantıklı bir açıklama yapmazsan seni buracıkta öldürürüm!” der. “Sıradan bir insanın aptal oluşunun sadece ona ve ailesine zararı dokunur. Ama bir kralın, yöneticinin, komutanın aptallığı çok daha tehlikelidir, zararlıdır. Çünkü zararı çok daha büyük bir insan kitlesine dokunur. Bu Dersim’de senden zararlı aptal yoktur!” “Neden?” diye bağırarak Gekilê Mentî’nin konuşmasını keser Seyit Rıza. “Çünkü sen başta kaybedeceğini bildiğin bir savaşa aileni, halkını sürüklüyorsun. Bundan daha büyük aptallık olmaz. Hadi kendine acımıyorsun, ailene, halkına da mı acımıyorsun?” “Biz haklıyız! Haklı davamız için benim ailemin canı feda olsun!” der ve devletin halka yaptığı zalimane uygulamaları bir bir saymaya başlar Seyit Rıza. Bu kez Gekilê Mentî sinirlenerek Seyit Rıza’nın konuşmasını keser: “Önemli olan davamız değil, biziz. Biz var olduğumuz için davamız vardır. Biz yok olduğumuzda davamız da yok olacaktır. Aklını başına topla Rızo! Her haklı olan dava kazansaydı bugün yeryüzünde kurtla kuzu birlikte gezerdi. Mezarlıklara bak. Mezarlar haklıların, kahramanların cesetleriyle doludur. Kazanmak için haklı olmak yeterli değildir. Kendi gücünü, düşmanın gücünü, dostlarının gücünü, uygun ortamı bilen insanlar kazanmıştır. Sen bunu yaptın mı Rızo? Kendini, düşmanını ne kadar tanıyorsun? Senin gücün nedir, düşmanının gücü nedir, biliyor musun? Sen kendini çok akıllı biliyorsun ama hiç akıllı değilsin. Şuraya yanıma otur, sana bir masal anlatayım. Ondan sonra da beni dövecek misin, öldürecek misin, ne yapacaksan yap.” İkisi ocakta yanan ateşin kenarında oturur. Gekilê Mentî tütün tabağını çıkararak, ceviz ağacından yapılma piposunu doldurur, başlar masal anlatmaya: “Derler ki; çok sık, karanlık, zengin bir ormanda yaşayan hayvanlar arasında çoğalan aslanlar, ormanda onlarla birlikte yaşayan diğer hayvanlara eziyet etmeye başlar. Bu eziyet öylesine artar ki dayanmak imkansızlaşır. Aslanların gücünü bilen hayvanlar çar naçar aslanların bu eziyetlerine katlanarak, özgürlüklerini elde etmek için uygun anı beklemeye başlarlar. Ama bu ormanda yaşayan kurtların başına gelen kral akıldan biraz noksandır. Aslanların kurtlara yaptığı eziyetleri sayıp dökerek kurtları aslanlara karşı ayaklandırma çalışmalarına girişir. Bu çalışmalardan haberdar olan yaşlı bilge bir kurt bir gün kurtların kralının huzuruna çıkarak ona şöyle der: - Sevgili kralım, duydum ki kurtları aslanlara karşı savaşa sokma hazırlıkları yapıyorsun? Kral kurt cevap verir: - Evet. Yaşadığımız eziyetleri görmüyor musun? Ya kazanacağız ya öleceğiz! - Sevgili kralım. Şu an aslanlar çok güçlü. Üstelik de ormanda yaşayan diğer hayvanlar ve diğer ormanlarda yaşayan aslanlar da onlardan yana. Bu koşullarda aslanlarla gireceğimiz bir savaşı kesin kaybedeceğiz. Başta kaybedeceğimizi bildiğimiz bir savaşa girmek doğru değildir. Sabredip uygun ortamı bekleyelim. Mücadele etmenin yolları sınırsızdır. Kendimizi savaşla kilitlemeyelim. Başka mücadele yöntemlerini geliştirelim. Savaş ve kahramanlık şiarlarıyla zehirlenmiş kurtlar bilge kurdu dinlemez. Onu korkaklıkla suçlayarak dışarı atarlar. Derken savaş başlar. Çok geçmeden aslanlar kurtların büyük çoğunluğunu öldürür, hayatta kalan bir avuç kurdun çevresini sararlar. Hayatta kalan çoğu yaralı olan kurtlar savaşarak ölmeyi önerirler. Ama o sırada bilge kurt yine ortaya çıkar. “Ölü kurtların özgürlük şansı yoktur. Ama yaşayan kurdun tutsaklığı ne kadar ağır olursa olsun bir gün özgürlüğünü elde etme şansı olacaktır. Beni dinlerseniz, savaşarak yok olacağınıza teslim olarak soyunuzun devamını sağlayın. Bunu yaparsanız bir gün özgür olma şansını yakalarsınız.” der. Kurtlar arasında çetin bir mücadele başlar. Sonunda bilge kurdun söylediklerine uyarak teslim olup yok olmaktan kurtulurlar. Biliyorum, masalın sonunu merak ediyorsun değil mi Rızo? Aradan uzun yıllar geçer. Kurtlar yaralarını sararak toparlanır. Ve bir gün ormanda aslanlarla filler arasında savaş başlar. Bu savaşta aslanlar büyük yaralar alarak güç kaybeder. İşte o an bilge kurt kurtların önünde aslanlarla savaşa girerek kurtların özgürlüğünü sağlar.

 Cevap

Posted by Metin Aktas;-akr on 7/8/2009, 14:05:50, in reply to "Re:Seyit Rıza ile Gekilê Mentî"

Senin bu masaldaki yerin aptal kurdun yeridir Rızo. Düşmanının gücünü bilmeden, tanımadan kaybedeceğin bir savaşa giriyorsun. Düşmanın da istediği bu; çünkü sen çok zayıf, o çok güçlüdür. Böylesi anda seni tuzağına düşürüp yok etmek istiyor. Bu savaşı kazanmak için haklı olman yetmez. Yenilenin dostu olmaz Rızo! Öyle bir an gelir ki herkes sana düşman olur. Saklanacak yer bulamazsın. Ağacın arkasında saklansan ağaç ‘Rızo burada!’ diye bağıracak, taşın arkasında saklansan taş ‘Rızo burada!’ diye bağıracak, yaprağın altına girmek istesen yaprak ‘Rızo burada!’ diye bağıracak...” Seyit Rıza, Gekilê Mentî’yi dövmez ama onun söylediklerini de dinlemez. Derken isyan başlar. On binlerce asker Dersim’e girer. Dersimi yakıp yıkar, nüfusunun üçte ikisini öldürür, geriye kalanların çoğu zorla batı illerine sürgün edilir. İsyancılar dillere destan kahramanlıklar göstermelerine rağmen yenilmekten kurtulamazlar. Çünkü asker çok güçlüdür. Seyit Rıza’nın bütün ailesi öldürülür. Yanındaki insanlar onu bırakarak kaçar. Bir zamanlar ağzından çıkan her sözün kutsal bir emir sayıldığı, binlerce insanın peşinden gittiği Seyit Rıza’nın yanında kala kala tek bir insan kalır; yoksul bir köylü olan Silê Pitî. Devlet, Seyit Rıza’nın kellesini getirene büyük para ödülü koyar. Yüzlerce insan Seyit Rıza’nın peşine düşer. Bunların içerisinde Seyit Rıza’nın iki yeğeni Zeynel Top ve Rayber de vardır. Seyit Rıza, öz yeğenlerinin, yakın dostlarının onu yakalayıp başını keserek devlete götürmek için peşine düştüklerini öğrenince üzüntüden yıkılır. Kendini öldürmek ister. Seyit Rıza’nın bu ruh halini bilen sadık dostu Silê Pitî, bu zor anda onu bırakmaz, adım adım izler. Nereye giderlerse kelle avcıları izlerini bulurlar. Koca Dersim bir ceviz kabuğu içi kadar küçülür. Saklanacak yer bulamazlar. Durumun kötüleştiğini gören Silê Pitî, Seyit Rıza’yı Dersim’in dışına çıkmaya ikna eder. Çünkü Dersim’de kaldıkça peşine düşmüş insanların eline düşeceklerdi. Dersim dışına çıkmaktan başka şansları kalmamıştı. Seyit Rıza, Silê Pitî’yi haklı bulur, Dersim dışına çıkmayı kabul eder. Ondan Dersim dışına çıkmadan önce Gekilê Mentî’yi bulmasını ister. Silê Pitî buna karşı çıkar. Çünkü Gekilê Mentî’nin sağ mı ölü mü olduğunu, sağsa nerede saklandığını ya da yakalanıp sürgüne mi gönderildiğini bilmiyordu. Seyit Rıza inat eder, “Gekilê Mentî’yle buluşup konuşmadan Dersim’i terk etmem!” der. Gekilê Mentî’yi bulmadan Dersim’i terk etmeyeceğini söyleyen Seyit Rıza’nın inadını gören Silê Pitî, çaresiz bir şekilde Seyit Rıza’yı bir mağarada bırakarak Gekilê Mentî’yi aramaya çıkar. Bir hafta süren bir aramadan sonra Gekilê Mentî’yi bir ormanda bulur. Yaşlı adam yıkılmış haldedir. Bütün ailesi öldürülmüştür. Gekilê Mentî’yi Seyit Rıza’nın yanına götürmek ister, ama Gekilê Mentî bunu kabul etmez, “İstiyorsa Rızo gelsin yanıma!” der. Silê Pitî yalvarır yakarır, Gekilê Mentî’nin inadını kıramaz. Mağaraya geri döner, Seyit Rızay’la birlikte Gekilê Mentî’nin yanına giderler. Seyit Rıza, Gekilê Mentî’yi görünce eğilip onun elini öpmek ister, ama Gekilê Mentî bunu kabul etmez, Seyit Rıza’ya sarılarak ağlar. Ailesini kaybetmiş bu iki insan uzun süre ağlarlar. “Sen haklıydın.” der Seyit Rıza. “Başta kaybedeceğim belli olan bir savaşa halkımı sürüklemem bir çılgınlıktı. Senin de ailenin ölümüne sebep olduğum için beni bağışla! Bu acıyla yaşayamam.” “Ne yapmayı düşünüyorsun?” der Gekilê Mentî tedirgin bir şekilde. Çünkü Seyit Rıza’nın ruh hali onu korkutmuştur. “Bu acıya dayanamam. Kendimi öldüreceğim.” “Değirmende sana anlattığım masalı hatırlıyor musun?” “Evet.” “O masalda bilge kurt, yenilen kurtlara ne söylüyordu?” diye sorar Gekilê Mentî. Seyit Rıza’dan yanıt almayınca konuşmasına devam eder: “Ölü kurdun özgürlük şansı olamaz. Yaşayan kurdun tutsaklığı ne kadar ağır olursa olsun yaşadıkça bir gün özgürlüğünü elde etme şansı olacaktır. Kendini öldürmeyi unut. Acılarının ne kadar ağır olduğunu biliyorum. Çünkü aynı acıları ben de ruhumda hissediyorum. Özgürlük için yaşamalıyız.” “Çok pişmanım. Keşke isyandan önce seni dinleseydim!”der Seyit Rıza. Hüngür hüngür ağlamaya başlar. Bu buluşmadan sonra Seyit Rıza, Silê Pitî’yle birlikte Dersim’i terkeder. Ama Erzincan girişinde tutuklanırlar, idam edilir. Size anlattığım bu öykü gerçektir. Yüzlerce insan tarafından teyit edildi. Tarih kötü bir şekilde tekerrür ediyor, değil mi? Altmış yıl sonra yine aynı sorun ve aynı sonuç. Neden peki? Neden? Bence bunun tek bir nedeni vardır: Bizim Seyit Rıza’larımız çoktur, ama bir tek Gekilê Mentî’miz olmadı. Bizim bir Gekilê Mentî’ye ihtiyacımız var. Bir ata sözüyle öykümüze başlamıştık, bir ata sözüyle bitirelim. “Akılsız kafanın cefasını bacaklar çeker.” demiş atalarımız. Bilmem ne söylemek istediğimi anladınız mı?

 Cevap

Posted by HESEN on 7/8/2009, 14:56:38, in reply to "Re: Mezhepçilik Sizin Kafaniz "

Bra Alisan adamlar ne yapsinlar!...Bir kurd ulusu ve devleti icin malzeme ariyordular.Ariyorlar.Ne yazi ki ellerinde oyle idia etikleri gibi kulanacaklari bir "Kurd isyani"filan yok.Olmayincada:Denize dusenin yilana sarilmasi gibi... Kemalistlerin Desim'de gerceklestirdikleri acimasiz soykirimi,"Kurd isyaniymis"gibi gosterip...Yada 1925 te yine Kemalist rejimin ZAZA cografyasinda ZAZA halkina karsi gerceklestirdigi soykirimida"Kurd isyani"diye lanse edip parse toplamaya calisiyorlar.Ne yazik ki kimi Desim kokenlilerde Kurdlerin bu sinsice oyununa bilerek yada bilmiyerek alet oluyorlar. Kurdler utanmadan toplantilarinda yayinlarinda ve gosterilerinde Seyh said efendinin,seyid Riza'nin potrelerini tasiyarak onlarin Kurd oldugu gibi bir saklabanligi yapmaktan bir sakinca gormuyorlar.Kimi zamanda:Seyh Said efendi ile Pir Seyid Riza'nin potrelerinin yanina Said i nursi gibi bir meczup'un potresinide ekliyerek.Sozum ona "Kurd onderlerini"insanlara gosterme iki yuzlulugunu gostermekten hicte abes gormuyorlar. Metin Aktas'ta olmak uzere butun Kurd miliyetcileri:Artik deve kusu misali baslarini kuma gomup...Kiclarinin acikta kaldiginin ayrintisina varmalari gerek. Dunya da azicik okuyup yazan her insan artik biliyor ki Desim ve Zazalar ayri halk,Kurdler ayri halktir.Zazaca ayri Kurdce ayri dilerdir. Bunu Misirin sagir ve kor sultani bile artik biliyorken.Kurdlerini inadini anlamak gercekten insanin hafsalasini zorluyor. Metin Aktas her kesten iyi bilmektedirki 1925 ZAZA tertelesine hic bir Kurd katilmamistir.1925 te Diyarbakirin onde gelen Kurdleri Turk Hava Kurumuna ucak almakla mesgulduler.Cemil pasazadeler gibi...38 soykirimi ustune Kurdce de bir agit bir siir lawik gosterebilirmi!Metin Aktas.Bilgi cagindayiz sayin Aktas gunesi balcikla sivayamazsiniz.Kurdlerin bu gun Desim de sidet ve silah sayesinde boru oturdugunu her kesten cok en iyi sen bilirsin.Sayin Aktas... k

 Cevap

Posted by SEYiRCi on 7/8/2009, 16:05:46, in reply to "Re: DERSİMLİ OLMAK"

Metin Aktasin kendsini a$mi$ yazilari bu sitede ansizin belirlemesiyle `neredeydi bu Cumali simdiye kadar!? " diye kendi kendime sitem ettikten sonra gulmektenmi, yoksa bu devrimci teorisyenimizin bilimsel yazilarinin etkisiylemi bilmem, duygu seline kapilarak gozlerim yasardi Haqvo. Bu ne bilin duzeyi. Bu ne birikim bra ! Bu yasta bu cagda bu bilinc duzeyi ile M. Aktas feodalizminde, emperyalizminde, kapitalizminde yedibin sulalesinin seyini sey edip oraya buraya savuracak. Kimse bu arkadasi da tutamaz bra.. Metin Aktasin yazisinin bu sitede belirlemesi ile, kendimi cok cok zorlayarak o kiymetli yazisini okudum. Aklima her ne hikmetse 'Seker Pare" filminde bekci Cumalinin karakola surgun tayin edilisi sahnesi geldi. Bu arkadasi kim nereden nicin bu saatte bu zamanda Dersime surgun gonderdi! Hayirdir !? link: http://www.youtube.com/watch?v=8IilEoPySYo

 Cevap

Posted by WELE -E- ELI on 7/8/2009, 19:33:31, in reply to "Re:Seyit Rıza ile Gekilê Mentî"

yahu bizde desim cografyasin da yasadik.halende yasiyoruz.boyle bi hikaye duymadik galiba bu hikaye metin icin ozel anlatilmis!... ne diyeyim kor inanc ve bagnazligin sinirimi olur? dersim kurd direnisi keh keh keh...seyid riza buyuk toprak agasi!...keh keh keh...allah'in daginda olmiyan topragin agaligi!...keh keh keh... metin soyle mardin e,urfa ya,adiyaman a dogru uzan oralarda "kurd ulusal direnisleriyle"ilgili cok hikaye derlersin...keh keh keh...

 Cevap

Posted by WELE -E- ELI on 7/8/2009, 23:00:35, in reply to "Dersim de Toplanmis Bu Insan Seli....."

Metin simdiden geleck seneye Urfa da yapilack olan,lahmacun kultur ve sanat festivalini yazmaya baslamis.Yahu festival alanina gitmeden festivali nasil yazacak demeyin. Tunceli festivaline gitmeden yazabiliyorsa.Lahmacun festivalinide yazar. Metin Aktas yilardir hic Tunceli topragina ayakbasmadi ki...

 Cevap

Posted by HESEN on 7/8/2009, 23:51:29, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

Seyid Riza ile gekile Menti2 de "buyuk arastirmaci"Mettin Aktas diyorki:Seyid Riza ile Sile Piti birlikte Erzincan girisinde tuklanirlar.Ve idam edilirler... insnin da Metin Aktas'a oha diyesi geliyor.Demenanli unlu silahsor Sile Piti lac deresinin unlu direniscilerindendir ayni zamanda. 1983 lac deresi direnisinden sonra daglara cekilir.Ve 1946 da ismet inonu'nun cikardigi afa kadar dagda kalir. Yani bizim cahil "arastirmaci"Metin Aktas'in ileri surdugu gibi Sile Piti idam filan edilmedigi gibi...Belki de yasami boyunca Seyid Riza'yla hic karsilasmadi!... Metin Aktas hem Desim "kurd isyani"diyor.Hemde Desim yalinizdi diyor.Sormazlarmi adama madem Desim kurd'u madem "Desim kurd isyaniydi"pekii bu Kurdler neredeydi???Neden Desimi yaliniz biraktilar bu KURDLER???...Yoksa bin yilik mutefikleri Turklerle birlikte Desim soykirimina onlardami istirak etmislerdi??? Bu cahil "arastirmacinin"neresini duzelteceksin ki!Tam bir safsata yigini...Zirvalar yigini...

 Cevap

Posted by Zur pol on 10/8/2009, 0:46:58, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

"Seyit Riza ile Gekilê Mentî" yazısında anlatılanlar külliyen yalandır. Sıle Pıti le ilgili anlatılanlar da yalanın alasıdır. Nerden çıkıyor bunlar anlayamıyorum. Rüyasında mı görüyor insanlar.

 Cevap

Posted by A.R.A / DEMENAN on 10/8/2009, 23:25:39, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

Arkdaslar Sile Phit benim Nene min Dayisidir ve Seyit Riza ile de Tutuklanmadi. Arkadasin da vurguladigi gibi Af cikana kadar Dagda kaldi. Seyit Riza ile de karsilasmistir, ama dedigim bigi Af cikana kadar Dagda kaldi ve daha sonralari Vefat etti. Bunuda benden iyi bilen olamaz Saygilar

 Cevap

Posted by A. R. A. DEMENAN on 10/8/2009, 23:29:09, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

Kardes sen en iyisi bir daha birseyler yazma, cünkü cok sacmaliyorsun. Gercekten. Bunlari bizzat biz, Önderligini yapmis olanlarin Torunu olarak söylüyorsak, bir bildigimiz vardir ki söylüyoruz. Birak sen Yazmayi. Saygilar

 Cevap

Posted by hesene heçikan on 11/8/2009, 1:30:18, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

Dersim'de kimse alsa Seyit Rızaya "Rızo" diye hitap etmemiştir. Zazacayı iyi bilen bilir ki, bu anak ona yapılacak bir saygısızlık olur. Ni mordemi hente züran kene, riye ninan çıtan nebeno sür?

 Cevap

Posted by sey weli on 11/8/2009, 2:09:06, in reply to "Re:Seyit Riza ile Gekilê Mentî-2"

nero sen ordaydinmi bu olaylar olurken hehehe resmen masal anlatiyor

 Cevap